Steun ons en help Nederland vooruit

donderdag 6 maart 2014

De visie van D66 Den Helder op decentralisaties in het “sociaal domein”

Gemeenten worden in 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen (sociaal domein). Zo ook onze gemeente. Een deel van deze taken heeft de gemeente nu ook al, een deel neemt zij over van het Rijk. Dit heet ook wel decentralisatie. De gemeente moet deze taken gaan uitvoeren met minder geld, dan dat er nu door het Rijk aan wordt uitgegeven. Er moet dus bezuinigd worden. Het budget voor het sociaal domein bedraagt zo’n 60% van het totale budget van onze gemeente. 
Het maakt de komende verkiezingen dus nogal uit hoe politieke partijen tegen dit onderwerp aankijken en welke visie zij hierop hebben. Daarom wil D66 Den Helder deze hier graag met u delen en toelichten. 
Bezuinigen en toch alles blijven doen, kan alleen maar wanneer je dingen anders gaat doen. D66 is ervan overtuigd dat de decentralisaties het mogelijk maken om dingen beter èn goedkoper te gaan doen:

  1. Door de decentralisaties kan de gemeente inspelen op de lokale behoefte, wat in het huidige stelsel niet mogelijk is. De gemeente kan inwoners zelfs betrekken bij het uitvoeren van de nieuwe taken en wat ons betreft is dat juist de bedoeling!
  2. In het huidige stelsel worden de taken uit het sociaal domein door verschillende overheden uitgevoerd, met veel en ingewikkelde geldstromen. Deze versnippering leidt tot verspilling. Nu de gemeente voor het hele sociaal domein verantwoordelijk wordt, kunnen creatieve, betere en goedkopere oplossingen veel makkelijker worden betaald en uitgevoerd. Daarbij is innovatie hard nodig!

D66 Den Helder ziet dus kansen in de decentralisaties. We sluiten onze ogen niet voor de risico’s en de kanttekeningen. De gemeente moet het nieuwe sociaal domein per 1 januari 2015 al stevig in de steigers hebben staan. Dat is heel erg snel en er verandert heel veel tegelijk. We moeten er echt op letten dat de zorg voor oud en jong, voor iedereen die het nodig heeft, tijdens het veranderingsproces minstens op hetzelfde niveau blijft als nu.
Wij lichten onze belangrijkste standpunten over het nieuwe sociaal domein toe in vier onderdelen:

  • Wonen & Samenleven;
  • Leren  & Werken;
  • Opvoeding & Ontwikkeling;
  • Regelgeving & Geldzaken. 

Wonen & Samenleven
Een gezonde, veilige en prettige woon-, werk- en leefomgeving, waarin mensen in harmonie met elkaar kunnen samenleven, is belangrijk voor de gezondheid en zelfredzaamheid. D66 vindt het daarom erg belangrijk dat de gemeente hierin investeert. Een goed evenwicht tussen bebouwing en natuur, voldoende huur- en koopwoningen voor alle inwoners (jong en oud, gezond en gehandicapt), voldoende mogelijkheden om te sporten, voldoende mogelijkheden voor kinderen om buiten te spelen, voldoende faciliteiten zoals scholen en zorginstellingen, enzovoort. Wij vinden dat de gemeente daarbij de keuzes zoveel mogelijk door de bewoners zelf moet laten maken en eigen ideeën en initiatieven moet stimuleren en mede mogelijk maken.
Dit geldt ook voor zorg & welzijn. De inwoner met zijn/haar talenten en persoonlijke wensen en voorkeuren staat voor ons centraal. D66 wil om die reden het persoonsgebonden budget behouden blijft.
D66 is een groot voorstander van het inrichten van sociale wijkteams. Een team dat bewoners met maatwerk kan bijstaan wanneer zij zorg of andere hulp nodig hebben (bijvoorbeeld vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning) en dat in staat is de mede buurtbewoners hier zo mogelijk bij te betrekken. Ook mensen die hulp nodig hebben, zoals gehandicapten en hulpbehoevende ouderen moeten zoveel mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. Een belangrijk punt hierbij is ook dat inwoners die vrijwilligerswerk of mantelzorg verrichten door de gemeente ondersteund worden.

 Leren & Werken
Alles begint met onderwijs. Onderwijs moet erop gericht zijn om ieders talenten maximaal te ontwikkelen. D66 is van mening dat jongeren die om welke reden dan ook moeite hebben om mee te komen in het reguliere (basis- of voortgezet) onderwijs, niet per se in het reguliere onderwijs gehouden moeten worden. De invoering van de Wet Passend Onderwijs verandert hier voor ons niets aan. Jongeren die in het onderwijs dreigen uit te vallen, moeten actief begeleid worden om kun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Ook vinden wij het belangrijk dat onderwijs en arbeidsmarkt beter op elkaar worden afgestemd, zodat een diploma ook echt de kansen op een baan vergroot.
Voor D66 geldt dit niet alleen voor jongeren. De gemeente moet ook volwassenen, die uit het arbeidsproces zijn geraakt, begeleiden om – zo nodig door bij te leren – uiteindelijk weer een betaalde baan te vinden. Het leveren van een tegenprestatie voor een uitkering, bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk, moet wat ons betreft bijdragen aan de re-integratie en mag nooit zorgen voor verdringing op de arbeidsmarkt (minder betaalde banen in ruil voor deze re-integrerende mensen).
Een groep die tenslotte speciale aandacht moet krijgen van de gemeente, zijn de (gedeeltelijk) arbeidsgehandicapten. De invoering van de Participatiewet heeft voor een aantal van hen grote gevolgen. Enerzijds biedt het hen meer kansen, omdat nu meer uitgegaan zal worden van wat ze wel kunnen in plaats van wat ze niet kunnen. Anderzijds biedt het uitdagingen, omdat lang niet iedereen / niet alle (potentiële) werkgevers gewend zijn om op deze manier naar hen te kijken. De gemeente moet daarom in overleg met hen de begeleiding bieden die zij nodig hebben en/of afspraken maken met werkgevers, zodat ook zij alle kansen krijgen!

 Opvoeding & Ontwikkeling
Opvoeden is en blijft vooral de taak en verantwoordelijkheid van de ouders, maar elke ouder heeft hier weleens hulp bij nodig. In eerste instantie zullen ouders deze hulp vooral in hun directe omgeving zoeken, wat ook de vertrouwde omgeving van het kind is. In tweede instantie vinden wij het belangrijk dat er in elke wijk laagdrempelige hulp te krijgen is, zo mogelijk gekoppeld aan het sociale wijkteam. In principe komt deze hulp pas beschikbaar wanneer ouder en/of kind hierom vraagt.
Alleen wanneer de veiligheid van het kind in gevaar komt, moet ingegrepen worden. Dit wordt met de invoering van de Jeugdwet allemaal niet zoveel anders dan nu. Volgens D66 moet de gemeente meer  investeren in preventie en het voorkomen van problemen, zoals beschreven onder wonen & samenleven en leren & werken. Daarnaast door ontwikkeling van (aanstaande) ouders en kinderen en maatregelen voor specifieke doelgroepen, zoals extra faciliteiten voor kinderen uit arme gezinnen, waardoor zij mee kunnen komen met hun leeftijdsgenootjes.

 Regelgeving & Geldzaken
De nieuwe wetten zien wij als minimale eisen. Waar het gaat om ontwikkeling en begeleiding wil D66 meer, zodat alle inwoners mee kunnen doen! Om dit te kunnen betalen, moet op andere punten bezuinigd worden. Volgens D66 moeten de nodige besparingen in het sociaal domein vooral komen uit:

  • investeren in preventie, zodat er minder vraag is naar duurdere specialistische zorg (zoals in de jeugdzorg);
  • regionale samenwerking in de backoffice (bijvoorbeeld administratie);
  • samenvoegen van uitvoeringstaken (zoals in het sociale wijkteam);
  • fraudebestrijding;
  • stimuleren van samenwerking tussen verschillende zorgaanbieders (bijvoorbeeld met één gezin één plan);
  • maatwerkoplossingen in plaats van standaardoplossingen.

 Een stem op D66 Den Helder is een stem voor participatie. Wij willen ons inzetten voor een Den Helder waarin iedereen naar eigen kracht kan meedoen en uit het leven kan halen wat erin zit!

 Petra Lansdorp