Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 14 februari 2014

Stadhuis op de stationslocatie: de feiten

Chronologisch overzicht van besluiten

De gemeente Den Helder bouwt een nieuw stadhuis in het hart van de binnenstad. Dat heeft de gemeenteraad in 2012 en 2013 democratisch besloten. Het bestemmingsplan voor deze locatie wordt deze weken in de raad besproken. Het besluit tot het bouwen van een stadhuis op deze locatie kent een jarenlange geschiedenis van politieke besluitvorming en participatie onder de Helderse bevolking. Een samenvatting.

De huidige huisvesting van de gemeente is verouderd, inefficiënt en niet duurzaam. Om hier een geschikt stadhuis van te maken kost veel geld, terwijl we weten dat het ook dan niet langer dan vijftien jaar mee zal gaan. Van het geld dat we als gemeente jaarlijks aan deze huisvesting kwijt zijn, plus het geld dat nodig is voor renovatie, bouwt de gemeente nu een nieuw, efficiënt en duurzaam stadhuis waar komende generaties plezier van zullen hebben. We werken met zijn allen aan een beter woon- en leefklimaat in Den Helder en daar hoort ook een aantrekkelijk stadshart bij. Daar draagt het nieuwe stadhuis aan bij. De stationslocatie wordt de entree van de stad met een mooi gebouw dat doet herinneren aan het oude stationsgebouw van vroeger. 

Nieuw stadhuis niet ten koste van andere voorzieningen

De ambtenaren en het bestuur zitten in een oud verzorgingshuis. Dat is zo’n dertig jaar geleden gekozen als tijdelijke huisvesting. Het gebouw voldoet niet als werkplek en is niet geschikt voor goede dienstverlening aan inwoners. Als de gemeente dit pand opknapt voor de komende vijftien jaar, zijn de huisvestingslasten jaarlijks 2,1 miljoen. De raad heeft besloten dat de nieuwbouw niet meer mag kosten dan deze 2,1 miljoen per jaar. De nieuwbouw gaat dus niet ten koste van andere gemeentelijke uitgaven zoals subsidies of sociale voorzieningen voor de burger. Het gaat om de kosten voor huisvesting die we ook kwijt zijn als we in het huidige pand blijven zitten. 

2008: Uitwerkingsplan Stadshart Den Helder

Al in 2008 wordt het stadhuis op de stationslocatie  door de raad genoemd in het Uitwerkingsplan Stadshart Den Helder. Het Uitwerkingsplan is het belangrijkste gemeentelijke plan voor de stedelijke vernieuwing van het stadshart. Het is in 2008 vastgesteld door de gemeenteraad en nog steeds geldig. Veel onderdelen zijn al uitgevoerd
of gestart. Zeestad BV voert de plannen uit, namens de provincie en de gemeente. Het opnieuw inrichten van het stationsgebied is een belangrijk onderdeel van het Uitwerkingsplan. In het plan staat: ‘Deze strategisch gelegen plek is de uitgelezen plek voor het realiseren van een nieuw stadhuis’. De gemeenteraad heeft op een aantal momenten de financiële middelen die voor de totale vernieuwingsopgave van de binnenstad nodig zijn, goedgekeurd. De laatste keer was in 2012 met de vaststelling van het zogenoemde ‘Uitwerkingsplan fase 1+.

Juli 2012: Raadsbesluit stadhuis stationslocatie

Op 9 juli 2012 herbevestigde de gemeenteraad het besluit tot het bouwen van een stadhuis op de stationslocatie. Voorwaarde was een andere financieringsvorm en brede burgerparticipatie.

Oktober 2012: Nogmaals een positief besluit

Op basis van hetzelfde besluit wordt het rapport ‘Het huis van de Democratie en een huis om in te werken’ geschreven door Asselbergs en Feijtel. Naar aanleiding van dit  rapport nam de gemeenteraad op 29 oktober 2012 opnieuw een besluit over de bouw van het nieuwe stadhuis. In dit besluit is nogmaals bevestigd dat de stationslocatie in het stadshart de geëigende plaats is voor de bouw van een nieuw stadhuis. 

Opdracht aan college: onderzoek varianten

Op 9 juli 2012 kreeg het college van de raad ook de opdracht om te onderzoeken of het bestaande voormalige postkantoor en het stationsgebouw ingepast kunnen worden in de bouwplannen voor het nieuwe stadhuis. Ook moest het college via burgerparticipatie onderzoeken waar de voorkeur van de inwoners van Den Helder naar uitgaat: volledige nieuwbouw of behoud/integratie van deze gebouwen. In samenwerking met de stedenbouwkundige supervisor van de binnenstad zijn vervolgens drie varianten uitgewerkt:

  1. Complete nieuwbouw
  2. Nieuwbouw met integratie van het voormalig postkantoor
  3. Nieuwbouw met integratie van het voormalig postkantoor en behoud van het zelfstandig stationsgebouw als op zichzelf staand element.

Medio 2013: Inventarisatie onder omwonenden

De in juli 2012 opgedragen inventarisatie onder omwonenden vond medio 2013 plaats. Alle direct omwonenden werden uitgenodigd om deel te nemen. Bij het opstellen van de gevraagde varianten is rekening gehouden met uitkomsten uit die inventarisatie en met de uitkomsten van eerdere participatietrajecten. Die uitkomsten waren onder andere:

  • dat een hoogteaccent van nieuwe bebouwing tegenover het stadspark moet komen
  • er nadrukkelijk aandacht besteed wordt aan het creëren van een fraaie ‘achterkant’
  • en aan een parkeeroplossing waarvan de bewoners in de Boerhaavestraat zo min mogelijk hinder ondervinden (geen bebouwde parkeergarage tegenover de woningen aan de Boerhaavestraat).

Verder is de klokkentoren in de drie varianten behouden, omdat veel mensen daar waarde aan hechten.

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit positief over drie varianten

De drie varianten zijn daarna voorgelegd aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) en die concludeerde: “De CRK geeft aan dat ze waardering heeft voor het feit dat uiteindelijk deze drie keuzes aan de bevolking worden voorgelegd. Alle drie de keuzes kunnen wat haar betreft tot een goede invulling leiden van stadhuis en NS-station. In elk van de modellen is er sprake van een stedenbouwkundige situatie die recht doet aan de bestaande setting.”

Najaar 2013: Participatiecampagne

Vervolgens zijn in een zes weken durende participatiecampagne de drie varianten aan de inwoners van Den Helder getoond. Iedere inwoner van 18 jaar en ouder kreeg een persoonlijk stembiljet om daarmee een stem uit te brengen op de variant van zijn of haar voorkeur. Daarnaast zijn vijf inloopavonden verspreid over de stad gehouden. Gedurende de campagne zijn 7.054 stemmen uitgebracht met de volgende uitkomst:

  • variant 1: 6.051 stemmen
  • variant 2: 631 stemmen
  • variant 3: 372 stemmen

November 2013: Gemeenteraad kiest voor variant 1

De gemeenteraad besloot op 18 november 2013 de uitkomst van de burgerparticipatie over te nemen,  te kiezen voor variant 1, de realisatie van deze variant te starten en een investeringskrediet van € 23.400.000,- beschikbaar te stellen voor de bouw. Hieronder valt: aankoop grond, bouwkosten, aanleg parkeervoorzieningen, reservering kunst, rekenvergoedingen voor de aanbesteding en overige projectkosten.

Kosten aanpassen stationslocatie in begroting Zeestad

Zeestad voert de vernieuwingsplannen in het Stadshart uit, namens de provincie en de gemeente. Alle overige aanpassingen en uit te voeren werken aan de stationslocatie worden betaald door Zeestad. Die komen uit de door de raad goedgekeurde grondexploitatie van Zeestad. Hierin zijn middelen opgenomen voor:

  • Verwervingen, sloop en eventuele saneringen (waaronder het stationsgebouw en voormalige postkantoor).
  • Aanleg van ongeveer 19.000 m2 nieuwe openbare ruimte. De onder- en bovengrondse infrastructuur. Deze kostenpost bedraagt circa 2,9 miljoen euro.
  • Tijdelijke maatregelen voor de bereikbaarheid van de binnenstad en de stationslocatie gedurende de realisatie.
  • Aanleg van nieuwe stationsvoorzieningen.
  • Tijdelijke stationsvoorzieningen gedurende de realisatie.

Bestemmingsplan

Nu wordt een volgende stap in de raad behandeld: het bestemmingsplan. Met een bestemmingsplan worden de diverse ‘bestemmingen’ van gronden en gebouwen binnen een gebied en ook de hoogte van gebouwen vastgelegd. Een vastgesteld bestemmingsplan is één van de criteria waaraan een definitief bouwplan voor het stadhuis wordt getoetst.
Bij dit bestemmingsplan heeft het rapport ‘De wederopbouw van Den Helder’ (2012 – Bureau Cultuurhistorie Anita van Breugel) niet ter inzage gelegen. Dit rapport geeft geen nieuwe inzichten in de cultuurhistorische waarden. Alle afwegingen over het wel of niet behouden van eventuele monumentale panden zijn in een eerder stadium zorgvuldig gemaakt.